انباشت زباله در کابل؛ چالشی که سلامت شهروندان و محیط زیست را تهدید میکند

کابل روزانه با حجم بزرگی از زباله روبهرو است مشکلی که با وجود انتقال صدها هزار تُن زباله در سال هنوز بهگونه کامل مدیریت نشده است.
آمار شهرداری کابل نشان میدهد که در سال گذشته حدود ۶۲۲ هزار تُن زباله از سطح شهر جمعآوری و به ساحه «گزک» انتقال داده شده است. این رقم بهطور میانگین حدود ۱۷۰۰ تُن در روز میشود.
با این حال باشندگان شماری از ناحیههای کابل میگویند که نبود زبالهدانی کافی و جمعآوری نامنظم باعث شده است زبالهها در کوچهها کنار جادهها و داخل جویها انباشته شوند. به گفته آنان در برخی مناطق حتا یک زبالهدانی مناسب وجود ندارد و شماری از خانوادهها نیز برای انتقال زباله مجبور به پرداخت هزینه هستند.
انباشت زباله نهتنها چهره شهر را نامطلوب میسازد، بلکه پیامدهای صحی و محیطزیستی نیز دارد. کارشناسان صحت عامه هشدار میدهند که ماندن زباله در محیط میتواند زمینه آلودگی آب و خاک و گسترش بیماریهای گوارشی و عفونتها را فراهم کند. افزایش مگس، موش و دیگر حشرات نیز خطر انتقال میکروبها به مواد غذایی را بیشتر میسازد.
از سوی دیگر کارشناسان محیط زیست میگویند دفع زباله در مکانهای غیرمعیاری میتواند باعث تولید «شیرابه» شودمایعی آلوده که امکان نفوذ آن به خاک و منابع آب زیرزمینی وجود دارد و در درازمدت میتواند آسیبهای جدی به محیط زیست وارد کند.
با وجود این چالشها زباله تنها یک مشکل شهری نیست بلکه میتواند به یک فرصت اقتصادی نیز تبدیل شود. کارشناسان میگویند بخش قابل توجهی از زبالهها از جمله پلاستیک شیشه فلز و کاغذ قابلیت بازیافت دارد و میتواند زمینه ایجاد شغل و تأمین مواد خام کارخانهها را فراهم کند.
شهرداری کابل نیز میگوید برای استفاده اقتصادی از زبالهها برنامههایی روی دست دارد. به گفته مسئولان این اداره در حال گفتوگو با شرکتهای خصوصی برای تفکیک و بازیافت زباله در ساحه «گزک» است و بررسی طرحهایی برای بازیافت پلاستیک و فلزات و تولید گاز از زبالهها نیز ادامه دارد.
با این همه کارشناسان تأکید میکنند که مدیریت مؤثر زباله نیازمند یک برنامه منظم و دوامدار است برنامهای که جمعآوری منظم افزایش زبالهدانیها تفکیک زباله از خانه بازیافت و فرهنگسازی میان شهروندان را همزمان در بر بگیرد.
حل این مشکل میتواند افزون بر پاکیزهتر شدن کابل خطرات صحی و محیطزیستی را کاهش داده و از زباله بهعنوان یک منبع اقتصادی و زمینهای برای ایجاد فرصتهای کاری استفاده کند



