نقش پررنگ قابله‌ها در سلامتی مادران و نوزادان در سه مرحله حیاتی؛ مشوره‌دهی، ارزیابی قبل از ولادت، کمک به داکتران در جریان ولادت و مراقبت‌های پس از آن. به خصوص در جامعه ما که بیشتر مادران بی سواد و دور از مراکز صحی و درمانی هستند. استوری یکتن از داکتران به رویدادها نیوز می گوید قابله ها مهمترین نقش را در کنترل فشار خون، تغذیه مادران باردار و مراجعه به موقع نزد داکتران دارند.
مسئولان مراکز صحی می‌گویند نسبت به سال ۲۰۱۴ آمار مرگ و میر مادران در هنگام ولادت رو به افزایش است. از نظر آنان عدم دسترسی خانواده ها به مراکز صحی، کمبود قابله‌ها در مناطق دوردست و مشکلات اقتصادی از دلایل اصلی این مشکل است
مسولان مراکز صحی و متخصصان نسایی و ولادی می‌گویند در مقایسه به سال ۲۰۱۴ به این سو، آمار مرگ و میر مادران رو به افزایش است. از ۳۰۰ واقعه فوتی در هرصد هزار ولادت، فعلا به ۹۰۰ واقعه افزایش یافته. وضعیتی که افغانستان را در میان ۱۷۸ کشور در ردیف بیست و هشتمین کشور از نظر مرگ و میر مادران قرار داده؛ بیشتر به خاطر عدم دسترسی خانواده ها به قابله ها و مشکلات اقتصادی. به گفته داکتر زرغونه مهدی متخصص نسایی و ولادی، مرگ و میر مادران و نوزادان در حال افزایش است و باید از آن جلوگیری شود.
خانواده ها از حکومت خواهان تربیه و آموزش زنان در بخش‌های صحی و قابلگی و معیاری سازی مراکز صحی هستند. فاطمه به رویدادها نیوز می‌گوید بخاطر کمبود قابله‌ها و نبود داکتران زن در بسیاری مراکز صحی، آنان مجبورند در خانه ولادت کنند. آنان از حکومت خواهان افزایش مراکز صحی در مناطق دوردست و فراهم شدن زمینه تربیت قابله‌های بیشتر هستند.
این درحالی است که بی توجهی مادران و خانواده‌ها در هنگام بارداری، نداشتن آگهی بهداشتی، مشکلات اقتصادی، خشونت‌های خانوادگی و ازدواج‌های قبل از وقت و اجباری، از دیگر علت‌های مرگ و میر مادران در هنگام ولادت خوانده شده
کارشناسان بر آموزش و تربیه قابله ها از طریق انستیتوت‌ها و دانشگاه‌ها تاکید دارند و می‌گویند مادران باید با سواد شوند.
