امروز ۲۷سنبل سال ۱۴۰۱ نخستین سالگرد بسته ماندن مکتب‌های دختران بالاتر از صنف ششم در افغانستان است که این موضوع با واکنش‌های گونه‌گون روبه‌رو شده است.
دفتر معاونت سازمان ملل (یوناما) همزمان با اولین سالگرد محرومیت دختران از مکاتب در افغانستان از طالبان خواسته است که تدابیر فوری را برای بازگشایی مکاتب دخترانه اتخاذ کنند.
سال گذشته به تاریخ ۱۸ سپتامبر تنها مکاتب پسرانه باز شد. طالبان در آن زمان اعلام کرد که در بهار امسال تمام مکاتب باز می‌شوند؛ اما این گروه با شکستن وعده خود تاکنون به دختران بالاتر از صنف ششم اجازه آموزش نداده‌اند.
در بیانیه یوناما به‌مناسبت یک‌سالگی محرومیت دختران از مکاتب به نقل از مارکوس پوتزل، سرپرست این دفتر آمده است که «این یک سالگرد غم‌انگیز، شرم‌آور و کاملا قابل اجتناب است».
او گفته است: «محرومیت مداوم دختران از مکاتب ثانوی و لیسه هیچ توجیه معتبری نداشته و مشابهتی در هیچ کجای جهان ندارد. اين برای نسلی از دختران و آينده خود افغانستان بسيار مضر است.»
یوناما گفته است هنگامی که تخمین زده می‌شود که در طول سال گذشته بیش از یک میلیون دختر از مکتب منع شده‌اند.
دفتر معاونت سازمان ملل گفته است که محرومیت از تحصیل ناقض اساسی‌ترین حقوق دختران و زنان است و این امر خطر به حاشیه‌راندن، خشونت، استثمار و سوءاستفاده از دختران را افزایش می‌دهد.
سرپرست دفتر سازمان ملل در کابل سالگرد محرومیت دختران افغانستان از آموزش را “تراژیدی شرم‌آور” خواند. ۳۶۵ روز از مخالفت طالبان با بازگشایی مکاتب دخترانه در افغانستان گذشت. به این مناسبت، سازمان ملل از طالبان دوباره خواست تدابیر فوری را برای بازگشایی مکاتب دخترانه روی دست گیرند..
در اعلامیه سازمان ملل به نقل از مارکوس پوتزل آمده است: “حذف مداوم دختران از مکتب هیچ توجیه معتبری ندارد و مشابه چنین مخالفتی در تمام جهان وجود ندارد.” به گفته آقای پوتزل: “بسته ماندن مکاتب همچنین برای نسلی از دختران و برای آينده خود افغانستان بسيار مضر است
آنتونیو گوترش نیزدر توییتر خود نوشته است، خود نوشته است : «یک‌شنبه، یک سال از ممنوعیت حضور دختران در مکتب‌های افغانستان می‌گذرد، یک سال دانش و فرصت از دست رفته‌ی که هرگز باز نخواهند گشت، دختران به مکتب تعلق دارند. طالبان باید به آنها اجازه دهند که به مکتب بازگردند
در همین حال، شماری از شاگردان مکاتب دخترانه می‌گویند که با بسته شدن دروازه‌های مکاتب، آنها از درس‌های شان عقب مانده‌اند و نگران سرنوشت و آينده شان هستند.
از این میان رحیمه شاگرد صنف یازدهم در یکی از مکاتب شهر کابل به رویدادها نیوزمی‌گوید که بسته شدن مکاتب بر روحیه درسی شاگردان، تاثیر منفی برجا ذاشته است. وی ابراز امیدواری می‌کند که دختران در سال جدید تعلیمی بتوانند به مکتب بروند.
صفیه دانش‌آموز صنف یازدهم لیسه رابعه بلخی میگوید از روز به این طرف هر ساعت منتظر این است که بازگشایی مکاتب اعلان شود، اما به‌گفته او روز به روز از آن ناامید می‌شود ومیگوید که شاید برای شان مکتب ها همیشه بسته بماند. یک سال سپری شد مگر طالبان درمورد شروع شدن مکاتب دختران هیچ حرف به زیان نمی اوردند.
” با این حال سرپرست وزارت معارف نورالله منیر میگوید “امارت اسلامی افغانستان کدام مخالفتی با تعلیم دختران ندارد ونه درمورد کدام ملاحظۀ شرعی دارد. اما حساسیت های اجتماعی سبب تاخیر بازگشایی مکاتب دختران در شهر کابل شده است .
باحال ذبیح الله مجاهد سخنگوی حکومت امارت همواره درسخنانش تاکید ورزده است که تلاش ها برای باز گشایی مکتب ها دختران در سطع رهبری امارت اسلامی ادامه دارند .
سباوون یکتن از باشندگان ولایت کابل نیز درصحبت خود با رویداها نیوز گفت “اجازه ندادن به تعلیم دختران را یک اشتباه درحق دختران و افغانستان می خواند وی میگوید”اجاره ندادن دختران به مکاتب ماراخیلی متاثر ساخته است این یک تصیم نادرست در حق دختران این کشور است ما میخواهیم هر چی زود تر مکابت برای دخترا ن بازگشایی شود. .
شبنم ، باشنده کابل، گفت: «از امارت خواهش ما همین است که هرچه زودتر مکتب را به روی دختران باز کند، مکتب دختران و پسران جدا است و هیچ مانعی وجود ندارد.»
باز شدن تمامی مکتب‌ها به روی دانشآموزان به ویژه دانشآموزان دختر از شرط‌های جامعه جهانی برای به رسمیت شناختن حکومت سرپرست نیز است .
مگر طالبان می خواهند ما را حذف کند .گر دروازه های مکاتب به روی ما بازنشود ما مجبور می شویم به روی جاده ها بریزیم ودادخواهی بکنیم . سر می دهیم ولی حذف شدنی نیستیم
ذبیح الله مجاهد سخنگوی امارات اسلام نیز در سخناش تاکید کرده است که تلاس می کنند تا مکاتب برو دخترا بازشوند
یکی از دانشآموزان به طلوع‌نیوز گفت: «ما زیاد خفه استیم و نگران آینده ما، یک سال مکمل وقت ما ضایع شد و درس نخواندیم.»
برخی آگاهان می‌گویند که مسدود ماندن دَر مکتب‌ها به روی دانشآموزان دختر بالاتر از صنف ششم به سود کشور نیست.
مریم اروین مدافع حقوق زنان میگوید به رویداده نیوز گفت “دست یافتن به اموزش حق بنیادی هر دختر افغان است هر دختر این کشور حق دارد تا هرچی زود ترمکتب ها بروی شان باز شود .امارت اسلامی باید هرچی زودترمکتب دخترانه را آغاکند
امارت اسلامی پیش از این نیز تاکید کرده بود که پس از فراهم شدن محیط مناسب، درس‌های صنوف هشتم تا دوازدهم در تمام مکاتب دخترانه، آغاز خواهند شد
مسدود ماندن مکاتب با گذشت یک سال واکنش‌های گسترده داخلی و جهانی را در پی داشته است. اکثریت کشورها این اقدام را تأسف‌بار خوانده و خواهان بازگشایی مکتب‌ها شده‌اند.
پارسال، در ۱۸ سپتمبر ۲۰۲۱ طالبان مکاتب را به روی دانشآموزان پسر باز کردند، اما از دختران خواستند در خانه بمانند. تخمین زده می‌شود که در طول سال گذشته بیش از یک میلیون دختر از حضور در مکاتب منع شده‌اند. در جریان یک سال گذشته، طالبان در برابر همه اعتراضات و دادخواهی مبنی بر بازگشایی مکاتب دخترانه بی‌اعتنایی کرده و به وعده‌های خود مبنی بر بازگشایی مکاتب عمل نکرده‌اند.
گزارشگر مینه حبیب
